TIBBİ BİTKİ BAHÇELERİ
KURULUŞ
HEDEFLER
KOLEKSİYONUN OLUŞUMU
FLORA GEZİLERİ
TOHUM TAKASI
BAHÇE DÜZENİ
HERBARYUM - LABORATUVAR
GÜNEŞ SAATİ - TABİAT TAKVİMİ
HAYVAN BARINAĞI - KOVANLAR
ZİYARET
STAJ İMKÂNLARI
GÖNÜLLÜ BAHÇIVANLIK
TEZ VE PROJE DESTEĞİ
SAĞLIK ÇEVRE OKULU ®
Fitoterapi, Aromaterapi gibi bazı konularda hekimlere, eczacılara yönelik özel eğitimler de düzenlenmekle birlikte eğitimin mümkün mertebe herkese ulaşabilecek kapsamda olmasına dikkat ediliyor. Bahçede bugüne kadar açılmış eğitimler şunlar:
Ev Tıbbı
Bakım
Doğal Güzellik, Doğal ve Kişisel Bakım, Doğal Kozmetik, Fitokozmetik, Doğal Sabun, Dekoratif Sabun, Güzellik Otları, Doğal Parfüm, Doğal Tarifler, Kil ile Tedavi;
Bitkiler
Bitki Tanıma ve Yetiştirme, Ayın Tıbbi Bitkisi, Bitki Özünü Değerlendirme, Bahçe Düzenleme, Balkon Bahçeciliği, İçmekân Süs Bitkisi Bakımı, Çim Bitkilerini Yetiştirme, Tohum Saklama, Gübreleme Teknikleri, Kompost, Doğal Yolla Bitki Koruma, Haşereden Doğal Korunma, Permakültür, Bitkilerle Çevre Temizliği, Mantarlar, Bergamot, Uçucu Yağ Bitkileri, Uçucu Yağ Taşı, Bitkisel Lifli Tekstil Bakımı, Etnobotanik, Flora ve Fauna Keşfi, Geri Dönüşüm;
Gıdalar
Sanat
Bitki Fotoğrafçılığı, Temel Bitki İlustrasyonu, İleri Bitki İlustrasyonu, Bonsai, Bitkilerle Tablolar, Terrarium, Doğal Boyama, Çiçek Açan Çantalar, Defter Yapımı, Ahşap Oyuncak, Origami, Renkbilim, Taş Boyama;
Çocuklar (8-12 yaş)
Çocuklar (3-7 yaş)
Minik Eller Toprağa, Kuş Kurabiyesi, Saksı Korkulukları, Süslü Kitap Ayraçları, Slime Çiçek Yapımı, Parmak Kukla.
Çocuklar için Köşe Bucak Börtü Böcek® adıyla yapılan çalışma TÜBİTAK Doğa Eğitimi ve Bilim Okulları Programı içinde yer aldı. Her yıl yirmi kadar okulla Minik Eller Toprağa Atölyesi yapılıyor. Bugüne kadar yaklaşık bin öğrenci ektikleri bitkileri büyüttü.
YAYINLAR
Bahçemizin kitapları üç dizi halinde yayınlanıyor: Tıbbi bitkiler, tıp tarihi ve tıp klasikleri. İlk iki dizide çıkan kitaplar Zeytinburnu Tıbbi Bitkiler Bahçesi (ikiyüz bitkinin fotoğraflı kısa monografisi), Bitkilerle Tedavi Sempozyumu (ZTBB’nin 2010 yılında düzenlediği sempozyumun bildirileri), Köşe Bucak Börtü Böcek (Braille alfabesi ile de basılan çocuk kitabı), Tıp Tarihi, Osmanlı Sağlık Kurumları (ZTBB’nin 2007 yılında düzenlediği panelin metinleri), Merkez Efendi, I. Sağlık Tarihi ve Müzeciliği Sempozyumu, II. Sağlık Tarihi ve Müzeciliği Sempozyumu, III. Sağlık Tarihi ve Müzeciliği Sempozyumu (ZTBB’nin 2015, 2016, 2017 yıllarında düzenlediği sempozyumların bildirileri).
GELENEKSEL TIP FESTİVALİ
Dünya nüfusunun önemli bölümü modern tıbba ulaşamadığı, pahalı, gereksiz, etkisiz veya zararlı bulduğu için başta tıbbi bitkiler olmak üzere yerel ve doğal miraslarından faydalanıyor. Bu noktadan yola çıkarak 2000 yılından bu yana her yaz başında düzenlenen Geleneksel Tıp Festivalinin tıbbi programı, Zeytinburnu Tıbbî Bitkiler Bahçesi tarafından yürütülüyor. Festival Merkez Efendinin başlattığı geleneğin devamı olarak mesir macunu saçımı ile başlıyor. Her yıl tıp tarihi ile ilgili farklı bir temanın işlendiği, kitabı da yayınlanan bir sergi açılıyor. Festival boyunca seminerler, atölye çalışmaları ve çocuk programları gerçekleştiriliyor ve seminer metinleri daha sonra kitaplaştırılıyor. Festival alanında kurulan fuarda doğal ürün üreticisi firmaların satış stantları yer alıyor. Konserler, mevlevihânede sema âyini, gösteriler ve geleneksel yemek yarışması da festivalin diğer faaliyetleri arasında.
TIBBİ BİTKİ DANIŞMANLIĞI
Bitkilerde birçok kimyasal birbirlerini destekler veya birbirlerinin yan etkisini azaltır biçimde hareket ettiği için dozunda ve düzenli olmak şartıyla bitkilerin tedavide kullanılması faydalı ancak sentetik ilaç yerine bitkisel drog kullanmakla tedavi doğal hâle gelmiş olmuyor. Bitkiler gübre, pestisit, herbisit ve emdikleri toksik maddeler yüzünden doğal halde kalmayabiliyor. Ayrıca hastalık tablosunu oluşturan belirtiler ve bulgular bazen organizmanın iyileşme, denge bulma çabasının sonucu olduğu için, zihin ve yaşama değişikliği yaparak “kendiliğinden iyileşme”ye fırsat vermek en doğal yol olabilir. Mesele, ne zaman sentetik ilaç, ne zaman bitkisel drog kullanmak, ne zaman hiçbir şey kullanmamak gerektiğini bilmek, bitkilerin mucizevi etkisi kadar, organizmanın şifa gücünü dikkate almak.
KURUMLARA VE KİŞİLERE DESTEK
Zeytinburnu Tıbbi Bitkiler Bahçesinden bitki fideleri, bitkisel droglar, kefir, bal, aromaterapik uçucu ve sabit yağlar ile hidralatlar temin edilebiliyor.
Bahçemiz yurdun farklı yerlerinde benzer projelerin hayata geçirilmesi için danışmanlık ve materyal yardımı yapıyor. Bugüne kadar üniversite, enstitü, merkez, botanik bahçesi, belediye, park, müze, milli saray ve köşk gibi pek çok kuruma tohum, fide, drog, herbaryum, personel ve danışmanlık desteği verdi. Orman ve Su İşleri Bakanlığına bağlı Afyonkarahisar Tıbbi ve Aromatik Bitkiler Merkezine projelendirilmesinden itibaren danışmanlık ve materyal desteği sağladı. Hekimler için Sağlık Bakanlığı onaylı sertifika eğitimi yapan Bezmiâlem Fitoterapi Eğitim, Uygulama ve Araştırma Merkezinin kurulması projesinde paydaş olarak yer aldı. Fitoterapinin yaygınlaşması ve sağlık sistemimizin parçası hâline gelmesi, reçete edilebilecek standardize bitkisel ürünler imâl edilmesi konusunda çaba gösterdi.
Zeytinburnu Tıbbi Bitkiler Bahçesi Türkiye’de tıbbi bitkilerle ilgili çalışmalar konusunda bir dönüm noktası oluşturuyor. Gelecekte de birçok yeni çalışmaya vereceği ilhamla önemini koruyacak.
BİR RESİM OLARAK ZEYTİNBURNU TIBBİ BİTKİLER BAHÇESİ
Tıbbi ve Aromatik Bitki Resimleri Projesi
Dünya sanat tarihinde önemli bir yer tutan klasik Türk sanatlarının değişen dünya şartlarında varlığını sürdürebilmesi için, yozlaşmadan yenilenmesi, teknik ve estetik değerler doğrultusunda gelişmesi gerekiyor. Geçmişte olduğu gibi günümüzde de bu sanatlar en güzel ve en doğru biçimleriyle ülkemizde icra ediliyor. Üsküdar’da bulunan Klasik Türk Sanatları Vakfı da, 2008 yılında klasik Türk sanatlarını desteklemek, nitelikli üretimle geliştirmek, yaygınlaştırmak, doğru tanıtmak ve gelecek nesillere doğru şekilde aktarmak amacıyla kuruldu. Vakıf, sanatkârları destekleyip yeni ustalar yetiştirmeyi ve geçmişle gelecek arasında sağlam bir köprü olmayı hedefliyor.
Klasik Türk Sanatları Vakfı “Bilimsel Bitki Resmi” branşı proje grubu, eğitmenleri Hülya Korkmaz ile Zeytinburnu Tıbbi Bitkiler Bahçesinde alan çalışmaları yaparken Tıbbi ve Aromatik Bitki Resimleri Projesi doğdu. Hülya Korkmaz’ın yürütücü olduğu proje, belirli zaman aralıklarında yapılan bahçe ziyaretleriyle devam ediyor. Bahçede süren alan çalışmaları; canlı ve çizilebilir durumda olan bitkilerin uzman yetkililer tarafından belirlenmesi, grup ressamlarının önce canlı bitki örneğinin genel görüntüsünü ve meyve, çiçek gibi bölümlerini kesitleriyle birlikte eskiz olarak çalışması, daha sonra bunu bir kompozisyon içinde orijinal esere dönüştürmesi şeklinde ilerliyor. Resimler bitkinin bütün özelliklerini yansıtıyor ve arşiv niteliği taşıyor. Proje grubunun hedefi, çalışılan resimler belirlenen sayıya ve yeterliliğe ulaştıktan sonra, bu eserleri kitap olarak bilimsel kaynağa dönüştürmek ve sergilerle kamuoyuna sunmak.
Usta nature-morte (ölü tabiat) ressamları çizdikleri, boyadıkları eserlerin ölü bir tabiatı resmetmediğini söylerler. Dalından koparılmış bir meyveyi veya çiçeği çizdikleri zaman ona bahşedilmiş canın yokluğa karıştığını düşünmezler. Zeytinburnu Tıbbi Bitkiler Bahçesindeki bitkileri bu derece ‘canlı’ resmeden sanatkâr arkadaşlarımız da aynı hisleri taşıyor.
ZEYTİNBURNU TIBBİ BİTKİLER BAHÇESİ
Merkezefendi Yeniçiftlik yolu 1. Zeytinburnu İstanbul
0212 664 41 55 | 0533 206 23 38
http://ztbb.org | bilgi@ztbb.org
https://www.facebook.com/zeytinburnutbb
https://twitter.com/zeytinburnutbb
https://www.instagram.com/zeytinburnutbb
Murat Dinçer Çekin
Fotoğraflar: İsmail Küçük