Kütüphane

KÜLTÜR | SANAT | ŞEHİR

Tematik Dergi

2021/5 Kütüphane

İÇİNDEKİLER

Sunuş

Ömer Arısoy

Kitaplar ve kütüphaneler insanlık tarihine ve hayatımıza öyle sinmişler, zihnimizi ruhumuzu öyle şekillendirmişlerdir ki, bir an yokluklarını hayal etmeye kalksak başaramayız.
Kütüphaneleri seviyoruz.

Murat D. Çekin

Zdergisinin Kütüphane temalı sayısına hoşgeldiniz. Bu sayımız da, ümit ederiz ki, sizinle karşılaştıktan kısa süre sonra —denize karışan ırmak gibi— bir kütüphanenin parçası olacak.
CENL Avrupa Millî Kütüphaneciler Birliği

Z

Avrupa Konseyine üye 47 ülkenin 49 millî kütüphanesini biraraya getiren The Conference of European National Librarians (CENL), kendisini “kıtanın kültürel mirasını korumak için birlikte çalışan Avrupa’nın millî kütüphaneleriyiz” diye tanımlıyor ve “Bir kıtanın hafızası” mottosunu kullanıyor.
Bilgi ve Belge Yönetimi Eğitimi

Z

Üniversitelerin kütüphanecilik bölümleri 1990’da —daha ziyade kadro problemini çözmek için— üç ana bilim dalına ayrılmıştı: Kütüphanecilik, dokümantasyon-enformasyon, arşivcilik. Öğrencilerin çağın yeni ihtiyaçlarına ve imkanlarına uygun teknik bilgi ve beceriler elde etmesini hedefl eyen YÖK,

Türk Kütüphaneciler Derneği

Z

Türk Kütüphaneciler Derneği (TDK) bir meslek örgütü olarak 19 Kasım 1949 tarihinde Ankara’da kuruldu. Adnan Ötüken’in öncülük ettiği derneğin faaliyetleri 1961’de tüzüğünde yapılan değişiklikten sonra Türkiye’ye yayıldı. İl ve ilçelerde şubeleri açıldı.
Kütüphane Haftası

Z

Kütüphane haftası; Türkiye’de 1964 yılından beri mart ayının son pazartesi günü ile başlayan hafta kutlanıyor. Bu kutlamalar bir amaç etrafında yapılıyor: öğrencilerde okuma alışkanlığını ve zevkini geliştirmek, kitap sevgisini artırmak,
Asım Gültekin, Sözlük Kütüphanesi ve Kütüphane Marşı güftesi

Z

Twitter üzerinden yapılan bir video paylaşımında, 56. Kütüphane Haftası vesilesiyle merhum Asım Gültekin şunları söylemişti: “Çocukluğumda en büyük hayalim bir kütüphane görevlisi olmaktı. Kütüphane görevlisi olamadım ama, nerede yaşıyorsam,
Kütüphaneciler Marşı

Z

1960’lı yılların sonuna doğru Türkiye’de kütüphanecilik alanında önemli gelişmeler oldu. Halk kütüphaneleri ülkenin birçok yerine yayıldı.
İBB’nin, Künye Sayfalarını Koparıp Kimliksiz Hale Getirdiği Kitaplar

Z

Zeytinburnu Belediye Başkanı Ömer Arısoy, 12 Kasım 2020 tarihinde İstanbul Büyükşehir Belediyesi Meclis Başkanlığına bir soru önergesi verdi. Önerge şöyle:
Yağmalanan Gümüşhanevî Kütüphanesinin Akıbeti

Z

4Ekim 2020 tarihi itibariyle basına yansıyan bir haber “Rusya Devlet Müzesi’nde Türk İslam alimi Ahmed Ziyaüddin Gümüşhânevî sergisi açıldı” başlığını taşıyordu. “Sınırsız Tasavvuf: Nakşibendi Şeyhi Ahmed Gümüşhânevî (1813-1893)
Incunabula

Z

Gutenberg’in adını taşıyan ilk basılı kitap, bir Latince Kitab-ı Mukaddes. Bir kısmı tam olmayan 49 adet nüsha günümüze ulaşmış. Dörtte üçü kâğıt ve çoğu 2 cilt, dörtte biri parşömen ve bazıları 3-4 cilt
Abdülbaki Gölpınarlı’nın İmdat ve İtirazı

Z

Abdülbaki Gölpınarlı 25 Ağustos 1955 tarihli Vatan’da “Medet, Medet” başlıklı bir yazı yayınlar. Bu “imdat çığlığı”nın bazı kütüphanelerde araştırmacıları bizar eden manzaralardan kaynaklandığını ancak yazıyı okuyunca anlayabiliyoruz.
Kütüphane Âdabı

Z

Kamuya açık bir kütüphanenin olmazsa olmaz adap kuralları vardır. Yolu buralara düşen herkes bu kurallara uymalıdır.
Raflara Nasıl Yerleşiyorlar?

Z

Kurum kütüphanelerinde kitaplar raflara uluslararası standart haline gelmiş bilgi sınıfl ama sistemlerine göre dizilir. Önde gelen sistemler şunlardır:
Kütüphane Raflarında Kitap Sırtlarındaki Yön Karmaşası

Z

Kitaplar rafa ya dikine ve birbirine yaslanmış olarak, ya da yatırılarak üstüste yerleştiriliyor. Kitaplar rafa nasıl yerleşirse yerleşsin, dışarıya doğru bakan kitap sırtları kitabın kimliğini yansıtmak açısından önem kazanıyor.
“Hurda” Kitap

Z

Birçok kişinin kütüphanesinde üzerinde kütüphane mührü olan kitaplardan vardır. Bir okulun, bir öğrenci yurdunun kitaplığından veya bir halk kütüphanesinden tasfi ye edilen bu kitaplar son yıllarda
BiblioPera

Z

Beyoğlu Araştırma Merkezleri Ağı, İstanbul Beyoğlu’nda bulunan araştırma ve kültür sanat merkezlerine ait kütüphanelerin koleksiyonlarını biraraya getiren; araştırmacılar, araştırma merkezi çalışanları ve kütüphanecilerin fikir ve tecrübelerini
Diderot Etkisi

Z

Fransız filozof Denis Diderot (1713- 1784), hayatının büyük bölümününde yoksulluk içinde yaşadı. Fakat 1765’te devran döndü. 52 yaşında olan Diderot, kızını evlendirmek üzereydi ve düğün masraflarını karşılayamayacak kadar maddî sıkıntı yaşıyordu.
Kâtip Çelebi

Z

Tarih, coğrafya, bibliyografi ve biyografi alanlarında verdiği eserlerle Osmanlı kültür hayatına damga vuran Kâtip Çelebi (1609-1657) 25’e yakın eser bırakmıştır.
“Bu Kitapların Hepsini Okudunuz mu?”

Z

Ortalamanın üstünde bir kütüphanesi olan her kitapseverin “bu kitapların hepsini okudunuz mu?” sorusuyla karşılaşma ihtimali vardır.
Fonda Kitaplık

Z

Pandemi döneminde insanların evlerinden görüntülü yayına bağlandıklarında fonda en çok, kitaplık olmasını tercih ettikleri görülüyor.
Kitapların Savaşı

Z

Dünya klasikleri arasında ayrıcalıklı bir yeri olan Gulliver’s Travels (Guliver’in Seyahatleri), yazarı Jonathan Swift’in güçlü bir hicivci olarak ortaya çıktığı ikinci önemli kitabıydı.
Kitap Tekerleği

Z

Kitap tekerleği, aynı yerde birkaç kitap okunabilmesini sağlayan düzenektir. Kitaplar su değirmenine benzer bir mekanizmanın döndürülmesiyle okuyucunun önüne gelir.
Kütüphane Lambası

Z

Yeşil camlı kütüphane lambası Amerikan kütüphanelerinin sembollerinden olmuştur. Banka lambası olarak da bilinir. Patenti 1909’da alınmıştır.
Kâğıt Yarası İz Bırakır

Z

Kâğıdın ana maddesi olan selüloz; ağaç, saman, pamuk ve keten liflerinden elde edilir. Ağaç özlü selülozdan yapılan kâğıt sert ve mukavim iken, pamuk özlü selülozden yapılan kâğıt yumuşaktır.
İşitme Engelli Çocuklara Özel Kütüphane

Z

İşitme engelli çocuklar için yapılacak bir okul projesinin parçası olarak tasarlanan Muyinga Kütüphanesi, Afrika kıtasının orta doğu kısmında bulunan Burundi’de yer almaktadır.
Kütüphane Logoları

Z

Dünyanın bütün kütüphaneleri, kendisini temsil edecek bir kurumsal logo/amblem kullanmaktadır. Bu logolarda, kütüphane ve kitap stilizasyonları ile sade
‘Millet Kıraathaneleri’nin Rol Modeli

Z

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 7 Haziran 2018’de Hatay’da yaptığı mitingde yeni bir kültür adımını açıklamıştı:
Kil, Papirüs, Parşömen... Kâğıdın Tarihçesi

Emre Dölen

Üzerine yazı yazılacak malzeme konusunda tarih içinde bölgeden bölgeye değişen çözümler bulunmuştur. Kemikler, ağaç kabukları, ipekli kumaşlar gibi çeşitli
Antik Kitabın Ana Biçimleri: Rulo ve Kodeks

Horst Blanck

Rulo ve kodeks, Yunan-Roma antikçağında1 iki önemli kitap biçimi. Kodeksten çok daha eskiye dayanan rulo kitap asırlar boyunca bilinen tek kitap biçimidir.
Elyazmasından Matbaaya

Emre Dölen

Yazılı metinlerin çoğaltılması ilk olarak 2. yüzyılın sonlarında Çin’de görülür. Yazılar mermer levhalara oyularak işleniyor, sonra bu plakaya ıslak kâğıt bastırılarak yazıların kabartma
Cilt Sanatı

Ahmet Saim Arıtan

İslâm cilt sanatına ait bilinen en eski örnekler Mısır ve Tunus’ta bulunmuş olup muhtemelen Tolunoğulları dönemine (868-905) aittir. 10.-14. yüzyıllarda yapılan bütün İslâm ciltleri arasında büyük benzerlikler görülür.
Ortaçağ Elyazmalarında Nakışlı Onarım

Z

Kâğıdın yaygınlaşmaya başladığı 12. yüzyıla kadar kitap yapımı için kullanılan parşömen; dana, keçi, koyun, kuzu ve daha az oranda deveden elde edilen derinin tabaklanmasıyla ortaya çıkıyordu.
Kitap Konservasyonu

Z

Kâğıtlar ve kitaplar saklama veya sergileme biçimine bağlı olarak, zaman içinde ısı, ışık ve nem gibi fiziksel şartlarla, kimyasal etkenlerle,
Kebîkeç

Z

Eskiden kitapların genellikle ilk sayfalarına ‘kebîkec’, ‘yâ kebîkec’, ‘yâ hafîz yâ kebîkec’ gibi ibareler yazılırdı. Süryani veya Hint mitolojisinde kebîkec
Kütüphane ve Kütüphanecilerin Koruyucu Azizleri

Z

Katolik, Ortodoks ve Anglikan Hıristiyanlıkta iyilikleriyle tanınmış kişiler “aziz” unvanıyla kutsanmaktadır. Kitap ve kütüphane ile farklı şekillerde ilişkili iki aziz bulunmaktadır:
Kitapların Mülkiyet İşareti: Ekslibris

Hasip Pektaş

Eğer kitabınızı ödünç verdiğiniz kişinin onu geri getirmesini istiyorsanız iç kapağına bir ekslibris yapıştırabilir, onu uyarabilirsiniz. “…’nın kitaplığından”,

Doğunun Eski Kütüphaneleri

Nuray Yıldız

Günümüzde “kütüphane” anlamında kullanılan bibliothek kelimesinin aslı Eski Yunancadır ve genellikle Batı dünyasında yaygın bir şekilde kullanılmaktadır.

Antikçağda Kütüphane

Horst Blanck

İkinci yüzyılda “kütüphane” kavramından ne anlaşıldığını Romalı gramerci Festus’un De Verborum Significatu (Kelimelerin Anlamları Üzerine) adlı büyük sözlüğünde yer alan

İskenderiye Kütüphanesini Araplar mı Yaktı? Bir Mitin Anatomisi

Bernard Lewis

Aksine birçok delil olmasına rağmen birtakım yazarlar hâlâ İskenderiye Kütüphanesinin 642 yılında, şehrin fethinden sonra Halife Ömer’in emri üzerine Araplar tarafından yıkıldığı
Antikiteden Ortaçağa Avrupa'da Kütüphaneler

M. Taceddin Kutay

Kütüphane antik çağdan modern zamana kadar Batı tarihi ve kültürü içinde belirleyici bir sembol olmuş, devrin hakim anlayışı ile kendisini karşısında
İnsanlığın Büyük Hazinesi: Beytülhikme

Mustafa Demirci

Abbasilerin kendilerinden önce yaşamış medeniyetlerin, kültürlerin, dinlerin ve halkların kaybolmaya yüz tutmuş eserlerini toplayarak dünyanın en kıymetli yazma eser

Çok Fonksiyonlu Bir Kütüphane: Darülhikme

Adnan Demircan

İslam tarihinde iz bırakan devletlerden biri de Fatımîlerdir. Tunus’ta tarih sahnesine çıkan Fatimîler, Hz. Fatıma’ya nispetle bu ismi kullandılar. 969’da Muiz-Lidinillah döneminde Mısır’ı ele

Endülüs Kütüphaneleri

Lütfi Şeyban

Endülüs Emevi halifesi II. Hakem’in ilme düşkünlüğü Kurtuba Sarayında ortaçağın en büyük kütüphanelerinden birinin teşekkül etmesini sağlamıştır. 

Selçuklu Kütüphaneleri

Haşim Şahin

Gaznelileri 1040 Dandanakan Savaşında mağlup ederek bağımsızlıklarını ilan eden Selçuklular, muazzam bir medeniyet inşa eden Sasani ve Abbasi devletlerinin sadece

Alamut Kütüphanesi

Ayşe Atıcı Arayancan

Hasan Sabbah’ın kendisi ve etrafında topladığı taraftarlarından hiçbiri sıradan şahsiyetler değildir. İsmailîlerin “Seyyidina” (Efendimiz) olarak adlandırdığı

Osmanlı Kütüphaneleri

A. Süheyl Ünver

Araştırmalarımız esnasında Selçuk hükümdarlarının, devlet adamlarının ve âlimlerin hususî temellük kitabeli kütüphanelerini bulduk ve ilk defa olarak Selçuk

Süheyl Ünver'in Yazmalardan Aldığı Notlar

Selma Günaydın

Süheyl Ünver arşivinin bir bölümünü sağlığında Türk Tarih Kurumuna bağışlamıştır. Üstlerinde konu başlıkları

Kütüphane Vakfiyelerinde Kitabın Korunmasına Dair Tedbirler

Emine Betül Çakırca

Kitapları toplamakla değil, bunların içindekileri ezber etmekle meşgul ol.
Çünkü, bu kitapların da uğradıkları felaketler ve onlara da musallat olan afetler vardır.

Fetihten Sonra İstanbul’un Kültürel İmarı: Mahmud Paşa Kütüphanesi

Berat Açıl

Fatih Sultan Mehmed İstanbul’u fethettikten sonra önemli devlet adamlarını şehrin imarı için görevlendirir. Dönemin en muktedir şahsiyetlerinden biri olan Mahmud Paşa da (ö. 1474)

Padişahın Kütüphanesine Kitap Hazırlamak

Hilal Kazan

Sultan II. Bayezid bir gün Kemalpaşazâde’yi huzuruna çağırır, sohbet esnasında “Eğer tarihler, hikayeler ve fıkralar yazılmasa ve bu yolla büyük hükümdarların muvaffakiyetleri

Sultan II. Bayezid'in Kütüphanesi

Cemal Kafadar

Sultan II. Bayezid, 1499 ila 1501 yılları arasında yapılan batı seferini büyük bir muzafferiyet ile tamamlamıştı ve zaferinin yankıları muhtemelen Batı Akdeniz’in en uzak sahillerinden

Sultan III. Murad’ın Kütüphanesini Yeniden İnşa Etmek

Özgen Felek

DEVRİN nakkaşları tarafından pek çok minyatürde resmedilen Sultan III. Murad, 16. yüzyılın son çeyreğinde hüküm sürdü. Sultanın en güzel tasvirlerinden biri Ali b.

Bir Osmanlı Astronomunun Kütüphanesi

Hüseyin Şen

Sultan III. Murad döneminde kurulan rasathaneyi tasvir eden meşhur bir minyatür vardır, İslam bilim tarihiyle ilgili neredeyse bütün kitaplarda bu minyatüre yer verilir. Görsel,

Saraybosna Gazi Hüsrev Bey Kütüphanesi

Hamza Lavic

Saraybosna Gazi Hüsrev Bey Kütüphanesi Bosna-Hersek’in en eski kamu kütüphanesidir. 1537 yılından beri hizmet veren kütüphane, yaşadığı sel, yangın, savaş ve türlü

Seyahatname'de Kitap ve Kütüphane

Seyit Ali Kahraman

Dünyanın en büyük seyahatname yazarı Evliya Çelebi (1611-1685) İstanbul’da doğmuş, Mısır’da vefat etmiştir. 51 yıl boyunca gezip gördüğü yerlere ait bütün bilgileri topladığı

Topkapı Sarayı Enderun Kütüphanesi

Serhan Şalk

Topkapı Sarayı, Osmanlı devlet idaresinin sürdürüldüğü bir merkez olmasının yanında sultanın, ailesinin ve Enderun halkının yaşama alanıdır. Kitaplar da bu yaşantıda önemli bir yere sahiptir.

Bahriye Kütüphanesi

Mehmet Korkmaz

Günümüzde İstanbul Beşiktaş’ta Deniz Müzesi Komutanlığı bünyesinde Deniz İhtisas Kütüphanesi adıyla faaliyet gösteren kütüphanenin tarihi bir hayli eskiye dayanmaktadır.

Bir Valide Sultanın Vakıf Kütüphanesi

Arzu Terzi

Sultan Abdülmecid’in annesi ve II. Mahmud’un eşi Bezmiâlem Valide Sultan Osmanlı tarihinin son dönemine damgasını vuran önemli kadınlardan biridir. 1839’dan 1853’e, yani

Abdülmecid Efendinin Kütüphanesi

Ali Satan

Sultan Abdülaziz ile Hayrandil Kadınefendinin çocuğu olan Abdülmecid Efendi, Takvim-i Vekâi kaydına göre 1 Haziran 1868’de dünyaya gelmiştir. Abdülaziz’in padişahken doğan ilk oğlu olduğu için doğumu resmen ilan edilmiştir.

Osmanlı'da Kütüphane Mimarîsi

Semavi Eyice

Fetihten sonra kurulan camilerin ve medreselerin çoğunda bir veya birkaç kitap dolabında muhafaza edilen kitaplarla küçük kütüphaneler tesis edilmişti. 

Bir Kütüphanenin İnşası: Ragıp Paşa Kütüphanesi

Aras Neftçi

Koca Ragıp Paşa 18. yüzyılda memuriyetten sadrazamlığa kadar yükselmiş bir devlet adamı ve divan sahibi bir şairdir. Aynı zamanda tarihçi olan Ragıp Paşa, 1699 yılında İstanbul’da doğmuştur.

Murad Molla Kütüphanesi ve Yapım Kitabesi

Hatice Aynur

Onsekizinci yüzyıl Osmanlı İstanbul’unun kültürel ortamını belirleyenler arasına kitap basımını, istinsahını, dolaşımını, koleksiyonları, koleksiyonerleri ve kütüphaneleri nicelik ve

İstanbul Kütüphanelerinde Kitabeler

Ali Rıza Özcan

Osmanlı döneminde kütüphane yapılarının uygun yerlerine —bu genellikle giriş kapılarının üzeridir— bu kurumların kimlik kartı sayılabilecek inşa kitabelerinin konulması bir gelenekti.

Kütüphanelere Şiirle Tarih Düşürmek

Abdullah Uğur

Osmanlı tezkire yazarı Latifî’nin bütün kitapseverlere ses olduğu bir gazeli var. Bu gazelin ilk iki beyti şöyle:

Batılıların Gözüyle Osmanlı Kütüphaneleri

Nihan Yıldız

Batılı seyyahların Osmanlı kütüphanelerine duyduğu ilginin başlangıcı İstanbul’un fethine uzanmaktadır. Fatih Sultan Mehmed’in bilime ve sanata değer veren imajı Batılıların nazarında Osmanlının Bizans

Muhayyel Kütüphaneler: Osmanlı İstanbul’unda Elden Ele Dolaşan Raf Yüzü Görmemiş Hikaye Kitapları

Elif Sezer Aydınlı

Osmanlı araştırmalarında kitap ve okuma tarihi üzerine ilk akla gelen çalışmalar, koleksiyonlar ve kütüphaneler üzerine yapılmıştır.

Osmanlı’da Modern Kütüphanecilik İçin Önemli Bir Aşama: Devr–i Hamîdî Katalogları

Göksel Baykan

Kataloglar gerek okuyucu gerek kütüphaneciye sağladığı faydalar açısından vazgeçilmez kaynaklardandır.

Eser İçin mi, Yazma Eser İçin mi Katalog Hazırlanmalıdır?

Sami Arslan

Meşhur Osmanlı bilgini Gelibolulu Mustafa Âlî’nin Künhü’l-ahbâr’ı üzerine kaleme alınacak bir tanıtım yazısı için eserin herhangi bir yazma eser kütüphanesindeki

Osmanlı Kütüphane Tarihini Yazmak: İsmail E. Erünsal

Röportaj: Halil Solak

İngiltere’de, Edinburgh Üniversitesinde Osmanlı edebiyatı üzerine doktora yaptınız. 1977’de doktoradan sonra tekrar İstanbul’a geldiniz. Bundan sonra kariyerinize nasıl devam ettiniz?

Osmanlıdan Cumhuriyete Kütüphanelerin Dönüşümü

R. Tûba Karatepe

İsmail E. Erünsal’ın Osmanlılarda Kütüphaneler ve Kütüphanecilik kitabını okuduğunuzda kütüphanelerin ve kütüphane yönetiminin tarihini en ince ayrıntısıyla öğrenebilirsiniz.

Yayınevi Olarak Kütüphane, Kütüphane Olarak Yayınevi: Kütüphane mi, Yayınevi mi?

Mehmet Erken

Kitaplık ve kitap koyulan dolap, insanların kullanımı için bir odada/binada tesis edilen kitaplık gibi anlamlara sahip “kütüphane” kelimesi, 19. yüzyılın son çeyreğinden

Türkiye Yazma Eserler Kurumu

Ferruh Özpilavcı

Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı 2010 yılının Aralık ayında 6093 sayılı kanunun meclisten geçmesiyle kuruldu. Kurumun temel misyonu; (1) kadim yazma ve nadir eserlerin muhafazası, (2) onarımı, (3) kataloglanması, 

Süleymaniye Kütüphanesi

Nevzat Kaya

Süleymaniye Külliyesinin birinci ve ikinci medreselerinin kitaplık haline getirilmesiyle meydana gelen, değerli yazma ve basma eser koleksiyonlarının bulunduğu Süleymaniye Yazma Eser Kütüphanesi, 

Süleymaniye Kütüphanesinde Rumeli Yâdigârı: Serez Koleksiyonu

Hasan Yıldız

Yunanistan’ın kuzeydoğu kesiminde yer alan Serez, Osmanlılar tarafından 1383’te fethedildi. Geleneğe göre barış yoluyla teslim alınmış olan Serez’de Hıristiyan nüfusa dokunulmadı, kiliseler camiye çevrilmedi.

İstanbul’un İşgalinde Süleymaniye Kütüphanesini Kaçırma Girişimi

Süleyman Zeki Bağlan

Millet Kütüphanesinde kütüphaneci olarak hizmet eden merhum Mehmed Serhan Tayşi’nin kapısı herkese açıktı. Bildiklerini anlatır, araştırmacıları teşvik ederdi.

Seyyar Muallim Kütüphanesi

Selahattin Öztürk

Seyyar Muallim Kütüphanesi, gezici kütüphanelerden önce eğitim ordusunun bilinçlenmesi ve öğretmenlerin donanımlı meslek mensubu olarak hizmet etmeleri amacıyla planlanıp iki farklı dönemde uygulanan bir projedir.
Ayasofya Kütüphanesi (I. Mahmud Kütüphanesi)

Z

Tahta 1730-1754 yılları arasında oturan Sultan I. Mahmud, Osmanlı devletine son parlak dönemini yaşatan padişah olarak kayıtlara geçmiştir. 

Millet Yazma Eser Kütüphanesi

Melek Gençboyacı

Millet Kütüphanesi 17 Nisan 1916’da Diyarbakırlı Ali Emirî Efendi tarafından kurulmuştur. Bütün ısrarlara rağmen kütüphaneye isminin verilmesini istememiş, 

Ziya Gökalp Yazma Eser Kütüphanesi

Nazlı Hilal Kızılkaya

Artuklu, Akkoyunlu, Osmanlı yüzyılları boyunca Bağdat, İstanbul, Şam, İskenderiye ve Konya’ya uzanan ilim yolculuğu Diyar-ı Bekr’deki Zinciriye, İmadiye, Aziziye, Kadiriye, Latifi ye, Mesudiye medreselerinden başladı.

Yusuf Ağa Yazma Eser Kütüphanesi

İbrahim Dıvarcı

Yusuf Ağa Kütüphanesi, Konya merkezde Mevlana Dergahı yakınlarında Selimiye Camiine bitişik bir yapıdır. Bugün pencereden bozma bir kapıdan kütüphaneye girilmektedir.

Hekimoğlu Ali Paşa Kütüphanesi

Orhan M. Çolak

Babasının sarayda hekimbaşı olmasından dolayı Hekimoğlu, Hekimbaşızâde veya Hekimzâde şeklinde anılan Ali Paşa, 1689’da İstanbul’da doğmuştur. 

Lefkoşa II. Mahmud Kütüphanesi

İsmail Güleç

Sultan II. Mahmud’un İstanbul dışında kütüphane inşa edilmesini istediği yerlerden biri de Kıbrıs’tır. Padişahın bu arzusu sayesinde Lefkoşa’da o zamanlar adı Ayasofya olan

Beyazıt Devlet Kütüphanesi Üzerine Ramazan Minder ile

Röportaj: Yusuf Turan Günaydın

Beyazıt Devlet Kütüphanesi müdürüsünüz. Kütüphanenin tarihçesini sizden dinleyelim.

Tarih-i Osmanî Encümeni Kütüphanesinden Bu Yana Türk Tarih Kurumu Kütüphanesi

Yusuf Turan Günaydın

Tarih-i Osmanî Encümeni (1909-1923) son yıllarında Türk Tarih Encümeni adını almış, 1927’den itibaren resmen bu adla faaliyetini sürdürmüştür. 1931’de Türk Tarihini Tetkik

Beyazıt Devlet Kütüphanesi ve Türk Tarih Kurumu Kütüphanesi Mühürleri

Yusuf Turan Günaydın

Özel ve genel kütüphanelere sadece kütüphane mühürleri açısından bakmak buralara girmiş kitapların macerası hakkında ilgi çekici ipuçları sunabilir:

Türk Tarih Kurumu Arşivi

Semiha Nurdan

Kütüphaneler kitapların ve kitap dışı materyallerin satın alımı, bağışı ve şahıs koleksiyonlarının devriyle büyürler.

Millî Kütüphane

R. Tûba Karatepe

Türkiye’de Millî Kütüphane’nin kuruluşu, bazı araştırmacılara göre Beyazıt’ta Kütübhâne-i Umûmî-i Osmânî’nin hizmete açılış tarihi olan 24 Haziran 1884’e kadar gitmektedir. 

İzmir Millî Kütüphane

Z

İttihat ve Terakki Cemiyetinin İzmir’deki önde gelen üyeleri 1911’de İlm ü İrfan Cemiyetini kurdular. Cemiyet temel olarak İzmir’e bir kütüphane kurmayı amaçlıyordu ve kısa süre sonra

TBMM Kütüphanesi

Z

TBMM Kütüphanesi 26 Nisan 1920’de TBMM Arşivi olarak kurulmuştur. Aydın mebusu Dr. Mazhar beyin meclise ait kütüphanenin lüzumundan bahsettiği önerge 28 Eylül

T.C. Cumhurbaşkanlarının Kütüphaneleri

Tuğba Örün Çınar

Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanları ülkemizin siyasal yaşamında önemli ve ayrıcalıklı bir yere sahip olmakla birlikte, toplumsal değişim veya dönüşümün izlenmesinde de önemli rollere sahiptirler.

Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanesi

Z

Kuruluşuna Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın öncülük ettiği Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanesi, hizmete açıldığı 20 Şubat 2020 tarihinden itibaren Türkiye’nin en büyük

İstanbul'un İlk Belediye Kütüphanesi: Atatürk Kitaplığı

Z

Cumhuriyet döneminde İstanbul’da ilk belediye kütüphanesi 1924’te kurulmuştur. Belediye binasının bir bölümünde oluşturulan kütüphane büyüdükçe daha geniş bir mekana

İSAM Kütüphanesi

Mustafa Birol Ülker

Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Araştırmaları Merkezi (İSAM), İslamî ilimler alanında araştırmacıların yetişmesine katkıda bulunmak, kütüphane ve dokümantasyon imkanları sağlamak, araştırma projelerini desteklemek,

IRCICA (İslâm Tarih, Sanat ve Kültür Araştırma Merkezi) Kütüphanesi

Neslihan Sandal

İslâm Tarih, Sanat ve Kültür Araştırma Merkezi (IRCICA) 56 üye ülkesiyle Birleşmiş Milletlerden sonra dünyanın ikinci büyük uluslararası kuruluşu olan kısa adı OIC olan İslâm İşbirliği Teşkilatına (İİT) bağlı bir kurumdur.

On Üniversite Kütüphanesi

Z

Fatih Sultan Mehmed fethin ardından kurulan ve sekiz bölüm olduğu için Sahn-ı Seman Medreseleri olarak anılan eğitim kurumuna kendi kütüphanesinden kitaplar vakfetmiş ve böylece kütüphanenin temeli atılmıştır.

İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi

R. Tûba Karatepe

İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi, barındırdığı eserler dışında çoğu zaman başka özellikleriyle de konu edilir. Kütüphanede çalışanlar, kütüphaneciler bunların başında gelir.

Yıldız Sarayı Kütüphanesinin Hazin Serencamı

Hüseyin Türkmen

Sultan Abdülhamid döneminde kütüphanecilik alanında yapılanlar üzerinde yeteri kadar durulmamıştır. Halbuki bu dönemde Kütüphane-i Umumi gibi farklı tür kütüphaneler

Darülfünun Kütüphanesine Yurtdışından Alınan Yayınlar (1915-1916)

Halûk Perk Koleksiyonu

Darülfünuna ait kütüphane demirbaş kaydı olduğu anlaşılan defterde, yurtdışından alınan kitapların listeleri yer almaktadır.

İstanbul Üniversitesi Türkiyat Enstitüsü Kütüphanesi Katanov Koleksiyonu

Mustafa Balcı

Türkiyat Enstitüsü, İstanbul Darülfünunu Edebiyat Fakültesine bağlı olarak 1924’te kurulmuş ve müdürlüğüne Köprülüzade M. Fuad tayin edilmiştir. 

İÜ Türkiyat Enstitüsü Kütüphanesi Sadettin Arel Koleksiyonu

Harun Korkmaz

Yirminci yüzyılın ve belki de Türk musiki tarihinin en etkili isimlerinden biri olan Sadettin Arel (1880- 1955), Anadolu kazaskerlerinden müderris Mehmed Emin Efendinin oğlu

İÜ Nadir Eserler Kütüphanesi Müzik Yazmaları

Harun Korkmaz

İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesinin temeli Yıldız Sarayındaki kitap ve fotoğraf albümlerinin Atatürk’ün emriyle buraya taşınması ve fakültelerdeki yazmaların bir merkezde

İTÜ MİAM Dr. Erol Üçer Müzik İleri Araştırmalar Merkezi Kütüphanesi

Hulusi Özbay

Müzikoloji, müzik teorisi, etnomüzikoloji, icra, kompozisyon, ses mühendisliği ve tasarımı, sonik sanatlar ve müzik yöneticiliği alanlarında lisansüstü eğitim veren Dr. Erol

Robert Kolej Kütüphanesi

Önder Kaya

Robert Kolej Amerika Birleşik Devletleri’nin kendi sınırları dışında tesis ettiği ilk yüksekokul olma vasfını taşır. Robert Kolej ismi üç kurumu kapsar: 

Fener Patrikhanesi Kütüphanesi

Salih İnci

Dünya tarihinde farklı din ve etnik yapıdaki imparatorluklara başkentlik yapmış ve içinde barındırdığı zengin kültürel mirası günümüze kadar taşımayı başarabilmiş çok az şehir

Sakulidis Kütüphanesi

Z

İstiklal caddesindeki Sismanoglu Konağı (Sismanoglio Megaro), eski adıyla Grand Rue de Pera binası bugün Sakulidis Kütüphanesine ev sahipliği yapıyor. 

Syllogos Kütüphanesi

Z

İstanbul’da kurulan Syllogos Cemiyeti Türkiye’de daha çok İstanbul Helen Cemiyeti adıyla tanınır. 
Syllogos Cemiyeti 1861’de kurulmuştur. Muallim Cevdet, “Rum Mesai-i İlmiyyesi” başlıklı yazısında Syllogos Cemiyeti üzerinde genişçe durmuş, 

İstanbul'daki Ermeni Kütüphaneleri

Betül Bakırcı

Ermenilerin toplumsal, siyasi, edebi ve kültürel tarihine dair çalışmaların ulaşılabilir mekanlarda korunarak erişime açılması, başta Ermeni araştırmalarına kaynaklık etmesi bir

Tek-Esin Vakfı Kütüphanesi

Z

Türkçülük akımının ileri gelen isimlerinden Ahmed Ferid Tek’in kızı olan Emel Hanım İstanbul’da dünyaya gelir. Çocukluk yılları Millî Mücadele dönemine rastlar.

Alman Arkeoloji Enstitüsü Kütüphanesi

Z

Alman Arkeoloji Enstitüsü Kütüphanesi zengin koleksiyonuyla Türkiye’deki bir disipline hasredilmiş özel kütüphanelerden biridir. Uluslararası arkeoloji araştırmaları alanında

Fransız Anadolu Araştırmaları Enstitüsü Kütüphanesi

Z

Fransız Anadolu Araştırmaları Enstitüsü (IFEA) Türk ve Osmanlı dünyası üzerine beşeri ve sosyal bilimler sahasında araştırmalar yapmaktadır.

Yapı Kredi Araştırma Kütüphanesi

Z

Yapı Kredi Bankası 1944 yılında kuruldu. Bir yıl sonra Doğan Kardeş çocuk dergisiyle kültürel faaliyetlere başladı. Bankanın yayıncılık faaliyetlerine paralel olarak kurum

Salt Araştırma Kütüphanesi

Z

İstanbul Bankalar caddesinde yer alan SALT Galata, Bank-ı Osmani-i Şahane için Fransız asıllı Levanten mimar Alexandre Vallauri tarafından tasarlanmıştır. 1892’deki özgün halini, 1925’te

İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Kütüphanesi

Z

İstanbul Araştırmaları Enstitüsü, Tepebaşı’nda 19. yüzyılın sonlarında mimar Guglielmo Semprini tarafından inşa edilen ve mimar M. Sinan Genim tarafından renove edilen tarihî bir yapıda hizmet vermektedir. Enstitü bünyesindeki kütüphane, Suna ve İnan Kıraç Vakfı ile Pera Müzesinin başlattığı kültür sanat projesinin bir etabı olarak tasarlanmıştır.

Prof. Fuat Sezgin ve Dr. Ursula Sezgin Bilimler Tarihi Kütüphanesi

Z

Mehmet Fuat Sezgin İslam bilim tarihinin günümüzdeki en önemli ismiydi.

Nesin Matematik Köyü Kütüphanesi

Z

İzmir’in Selçuk ilçesine bağlı Şirince köyüne 1 kilometre mesafede Kayser Dağının eteğinde yer alan Nesin Matematik Köyü, kuruluş amacı, faaliyetleri, organizasyonu ve kütüphanesiyle sıradışı bir kurum. Faaliyetlerini yazar Aziz Nesin tarafından kurulan Nesin Vakfının çatısı altında sürdürüyor.

İstanbul Kitaplığı

Z

Çelik Gülersoy (1930-2003), öğrenciliği sırasında girdiği Türkiye Turing ve Otomobil Kurumunda (TTOK) önce hukuk müşaviri, ardından genel müdür oldu. Özellikle İstanbul’da birçok tarihî yapının onarılarak günümüze kazandırılmasını sağladı. İstanbul üzerine pek çok yazı ve belgesel metni kaleme aldı.

Vitali Hakko Kreatif Endüstriler Kütüphanesi

Begüm Başoğlu Öner

Cam tavanından güneş ışığının usulca süzüldüğü, ahşap rafl arın arasında binlerce kitabın büyülü dünyalar vaadettiği; Christian Dior’un hayallerine, Claude Monet’nin korkularına, Federico Fellini’nin rüyalarına tanıklık edecek kadar samimi, sanatın bütün alanlarında ilham verici yolculuklara çıkacağınız bir kütüphane.

Kazlıçeşme Sanat Kütüphanesi

Z

İstanbul’un yeni kültür sanat merkezlerinden Kazlıçeşme Sanat’ın bir bileşeni olarak açılan Sanat Kütüphanesi, ihtisas kütüphanesi niteliğiyle Türkiye’de sayısı çok olmayan örneklerden biri.

Sivrice Deniz Feneri Kütüphanesi

Z

Assos’dan Babakale’ye doğru giderken 10 km kadar sonra Bektaş köyüne, köyün içinden 3 km sahile doğru inince de Sivrice koyuna varılır. Koyda kırmızı renkli demir kule radarın ardında yapım yılı 1863 olan deniz feneri vardır.

Kadın Eserleri Kütüphanesi

Z

Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi Vakfı bünyesinde yer alan kütüphane, 14 Nisan 1990’da Fener semtindeki tarihi binada hizmete açılmıştır. 

Edebiyat Müze Kütüphaneleri

Z

Gülhane parkının içinde bir 17. yüzyıl Osmanlı yapısı olan Alay Köşkündeki kütüphane, İstanbul’da yaşamış yazarların oluşturduğu Türk edebiyatı kitapları ile şehir kitaplarından oluşan bir koleksiyona sahip.

Revnakoğlu Arşivinde Tekke Kütüphaneleri

Mustafa Koç

Yeni hayattan önce İstanbul’un tekkeleri zengin kitap koleksiyonlarına, kütüphanelere sahipti. Bilhassa meşihat postuna oturan ilmiyeden şeyhlerle tekkelerin kütüphaneleri şekillenir,,

Halk Kütüphaneleri

Z

Halk kütüphaneleri, ihtisas ve araştırma kütüphanelerinden farklı olarak kamuya yönelik kültür hizmeti verirler. UNESCO Halk Kütüphanesi Bildirgesi’ne göre halk kütüphanesi, kullanıcılarına her türlü bilgi ve enformasyonu gönüllü sağlayan

Türkiye'de Kütüphaneler

İnfografik

Çocuk Kütüphaneleri

Mehlika Karagözoğlu Aslıyüksek

Kütüphanelerin geçmişi çağlar öncesine dayansa da, çocuklara özgü kütüphane hizmeti verme fi krinin doğması ve tasarlanması için 19. yüzyılı beklemek gerekmiştir.

Zeytinburnu Kütüphaneleri

Selahattin Öztürk

Kültür faaliyetleri kapsamında Zeytinburnu’nda yürütülen kütüphane hizmetlerinin başlangıcı, ülkemizde ilk kez Zeytinburnu Belediyesi tarafından planlanan ve pek çok belediyeye öncülük eden Bilgi Evlerinin 2005’teki açılışına kadar gitmektedir.

Zeytinburnu Kültür ve Sanat Merkezi Kütüphanesi

Z

Zeytinburnu Kültür ve Sanat Merkezi (ZKSM) içinde yer alan Zeytinburnu Kültür ve Sanat Merkezi Kütüphanesinde 96 kişilik çalışma masası bulunmaktadır. Açık raf sistemine sahip kıraathanede 5 bin kitap, 25 süreli yayın, ödünç kitap hizmeti ve internet vardır. 09:00-24:00 saatleri arasında hizmet vermektedir.
Merkezefendi Millet Kıraathanesi

Z

Mimar Turgut Cansever’den alınan ilhamla tasarlanan Meydan Saçağı, sergi, konferans, eğitsel-kültürel faaliyet, mahalle meclisi, ticaret gibi çok amaçlı kullanıma imkan vermek üzere planlanlanmıştır. 

Seyyidnizam Millet Kıraathanesi

Z

Seyyidnizam Külliyesi içinde yer alan Seyyidnizam Millet Kıraathanesi 2018 mart ayında açılmıştır. İki katlı binasında hizmet vermektedir. 

Zeytinburnu Millet Kıraathanesi

Z

Zeytinburnu Millet Kıraathanesi 2020 ocak ayında açılmıştır. Zeytinburnu’nda yaşayanların ve okulu Zeytinburnu sınırları içinde olanların kullanımına açıktır.
Avrupa'da Kütüphanelerin Değişimi

Betül Özel Çiçek

Batı dünyasında ortaçağ sonlarında kütüphanelerin muhtevası ve hizmet şekli günümüzde alışageldiğimiz uygulamalardan çok farklıydı. 

Britanya Kütüphanesi (The British Library)

Z

İngiliz Kütüphanesi adıyla da bilinen Britanya Kütüphanesi, 1 Temmuz 1753 yılında kurulmuştur. Başlangıçta British Museum’un bir parçası olsa da 1972 yılında çıkarılan yasayla ondan ayrılır. 

Kew Botanik Kütüphanesi

Z

Kısa adı Kew Gardens olan Kraliyet Botanik Bahçeleri (The Royal Botanic Gardens), Londra’nın güneybatısında bulunan 120 dönümlük arazi içindeki bahçelerden ve seralardan oluşuyor.

Oxford Üniversitesi Kütüphanesi ve Şarkiyat

Z

Oxford Üniversitesi Kütüphanesi, kurucusundan dolayı “Bodleian Kütüphanesi” olarak da anılmaktadır. Avrupa’nın en eski kütüphanelerinden biri olan Bodleian Kütüphanesi,

Warburg Kütüphanesi

Enis Batur

Warburg Enstitüsü’nün, 1933 yılında, arşiviyle birlikte Hamburg’dan Londra’ya gemiyle taşınan seksen bin kitaplık kütüphanesi, Asrî Zamanlar’ın en efsanevî serüvenlerinden birini oluşturuyor.

Berlin Devlet Kütüphanesi Diez Koleksiyonu

Christoph Rauch

Oryantalist ve diplomat Heinrich Friedrich von Diez’in sahip olduğu 400 Doğu elyazması, 1817’de kapsamlı bir kitap bağışının bir parçası olarak Berlin Kraliyet Kütüphanesine
Fransa Millî Kütüphanesi

Z

Fransa Millî Kütüphanesi (BnF) bu adı 1994 yılında alsa da kuruluş tarihi 1461 yılına uzanıyor. 15. yüzyılın sonuna kadar kraliyet kütüphanesi olarak hizmet vermiş.

Avusturya Millî Kütüphanesi

Z

Viyana’daki Avusturya Millî Kütüphanesi, 12 milyondan fazla materyal ile Avusturya’nın en büyük kütüphanesi. Viyana’nın tarihi surları içinde Habsburglular tarafından 1368’de

El Escorial Kraliyet Kütüphanesi

Uğur Boran

Rivayete göre Roma şehrinin yedi diyakozundan biri olan Aziz Laurentius, hasımlarınca tazibe maruz kalıp ızgarada kızartılırken kendisini pişiren pek de iyi niyetli sayılamayacak

İspanya Millî Kütüphanesi

Z

Biblioteca Nacional de España (İspanya Millî Kütüphanesi) ülkenin en büyük kütüphanesidir. Madrid’deki bu ihtişamlı kütüphane, 1712’de V. Philip tarafından kurulmuş ve 1836’da

Vatikan Apostolik Kütüphanesi

Z

Vatikan Apostolik Kütüphanesi ya da daha yaygın adıyla Vatikan Kütüphanesi, 15. yüzyılda kurulmuş ve “gizemli kütüphane” olarak nam salmıştır. Bu sözün ardında pek çok kitabın ve sanat eserinin orijinalinin burada saklandığı iddiası yatar.
ABD Kongre Kütüphanesi

Z

Amerika Birleşik Devletleri’nin millî kütüphanesi kabul edilen Kongre Kütüphanesi (Library of Congress) kitap sayısı bakımından dünyanın en büyük kütüphanesi kabul ediliyor.
Beinecke Nadir Kitaplar ve Elyazmalar Kütüphanesi

Özgen Felek

Bir milyonun üzerinde nadir kitap, yazma eser ve arşiv belgesiyle bugün dünyanın en büyük yazma eserler kütüphanelerinden kabul edilen Beinecke Nadir Kitaplar
New York Halk Kütüphanesi

Z

Eğitime destek vermek isteyen gönüllülerin 1895 yılında kurduğu New York Halk Kütüphanesi (NYPL) kurulmadan önce şehirde iki halk kütüphanesi vardı fakat ihtiyacı karşılamıyordu.
Kanada Millî Kütüphanesi ve Arşivleri

Z

Dünyanın büyük kütüphaneleri arasında 4. sırada yer alan Kanada Millî Kütüphanesinin hikayesi, ülkenin bağımsızlığını elde etmesiyle başlamıştır.
Çin Millî Kütüphanesi

Z

Asya’nın en büyük kütüphanesi olmasıyla dikkatleri üzerine çeken Çin Millî Kütüphanesi (NLC) Pekin’de bulunuyor. Çalkantılı Çin tarihi boyunca, kütüphane birkaç kez isim değiştirse de envanterini artırarak varlığını sürdürdü.
Japonya Millî Meclis Kütüphanes

Z

Japon İmparatorluk Kütüphanesinin mirasçısı olarak 1948’de kurulan Japonya Millî Meclis Kütüphanesi (National Diet Library-NDL) ülkenin tek millî kütüphanesi olma vasfını

Rusya Devlet Kütüphanesi

Z

Moskova’daki Rusya Devlet Kütüphanesi (RSL), 1828’de 1. Nikolay’ın talimatı ile St. Petersburg’da müze olarak kurulmuş, 1845’te Moskova’ya taşınmıştır.

Rusya Millî Kütüphanesi

Z

Rusya’nın en eski kütüphanesi olan Rusya Millî Kütüphanesi 1795 yılında Çariçe Katerina tarafından halk kütüphanesi olarak kurulmuştur. 

İran Kütüphaneleri

Turgay Şafak

İran’da tarih boyunca sarayda birçok şah ve şehzadenin şahsî kütüphanesi bulunmaktaydı ancak bunlar çoğunlukla belli tasnif, katalog ve düzenden yoksundu. 

Âyetullah Mar'aşî-yi Necefî Elyazma Eserler Kütüphanesi

Yusuf Turan Günaydın

Mayıs 2009’da Tahran Kitap Fuarına katıldık. Ardından iki saatlik bir yolculukla dinî merkez olan Kum şehrine vardık. Amacımız yazma eserleriyle ünlü Âyetullah Mar’aşî-yi

Medine Arif Hikmet Bey Kütüphanesi

Bilal Kemikli

Arif Hikmet bey (ö. 1859), Rumeli Kazaskeri İbrahim Paşanın oğlu ve I. Abdulhamid dönemi vezirlerinden Raif İsmail Paşanın torunudur. 

Kütüphanelerde Kürtçe Elyazmaları

Ayhan Tek

Kitap kültürü literatürü içinde elyazma eserlerin serencamları dikkat çekicidir. Günümüzde az sayıda sahafın elinde bulunan ya da kişisel kütüphanelerde karşımıza

Kütüphanelerde Süryanice Elyazmaları

Abdullah Rıdvan Gökbel

Henüz 1. yüzyılda Hz. İsa’nın ilk havarilerinden Aziz Petrus’un fikirleri etrafında gelişen Süryanilik, zamanla Güneydoğu Anadolu ve Mezopotamya’ya yayılan bir Hıristiyan mezhebi olmuştur.

Orta Asya’da Elyazması Kütüphaneleri

Aşirbek Muminov, Toktar Albekov, Ayhan Bekpulatova, Gülşat Abikova, Shovosil Ziyodov, Otabek Muhammadiyev, Asel İsaeva, Fahriddin İbragimov, Sancar Gulamov, Şarifcan İslamov

Sovyetler Birliği 1991 yılında dağıldıktan sonra Orta Asya’da 5 yeni devlet sahneye çıktı: Tacikistan, Özbekistan, Türkmenistan, Kırgızistan ve Kazakistan. Bu devletlerin ortak bir trajedileri vardı. 

Hindistan Doğu Medeniyeti Yazma Eserler Kütüphanesi

Z

Madras Üniversitesi kampüsü içinde, çoğu kimsenin bilmediği bir hazine mevcut. Üniversite kütüphanesinin yüksek cephesinin arkasında, kum tepecikleri ve inşaat malzemesi arasında bir kemere işaret eden bir levha yer alır.

Avustralya Millî Kütüphanesi

Z

Avustralya Federal Parlamentosu 1901’de bünyesinde bir millî kütüphane oluşturmaya karar verdi. Bu yüzden, kütüphanenin aynı anda kullanılan iki ismi oldu:
Afrika'nın Hazineleri: Timbuktu'nun Elyazmaları

Osman Kağan Yücel

Batı Afrika’nın tarihi ve kültürel geçmişiyle önemli ülkelerinden Mali’de, 2012 yılındaki siyasi kaosu fırsat bilen terör örgütlerinin ülkenin kuzey kesimlerindeki faaliyetleri Timbuktu’daki elyazması eserleri uluslararası gündeme taşıdı.
Chinguetti Çöl Kütüphaneleri

Z

Cauritanien de Recherche Scientifi que Enstitüsünün (IRMS) elyazmaları direktörü Ahmad Ould Mohamed Yahya, 20 yıldan fazla bir süredir Moritanya çöllerinin altını üstüne getiriyor.
Manastır Kütüphaneleri

Z

Günümüzde Çekya’nın Merkez Kütüphanesi olarak hizmet veren Klementinum Kütüphanesi, 6 milyon materyal ile ülkenin en büyük kütüphanesi durumunda.
Marienberg Manastırı Kütüphanesi

Z

Avrupa’nın 1340 metre ile en yüksek manastırı olan Marienberg, İtalya’nın kuzeyinde 1150 yılında kuruldu. Keşiş eğitimi amacıyla kurulan bu Benedikten manastırı; kilisesi, müzesi ve kütüphanesi ile ziyaretçilerin de ilgi odağında yer alıyor.
San Lazzaro Mikhi̇taryan Kütüphanesi̇

Betül Bakırcı

San Lazzaro adasını, Ermeni toplumunda yaşanan değişim ve dönüşümlerin temsili bir mekanı, daha açık bir ifadeyle merkez noktası olarak görmek mümkündür.
Yok Edilen Kütüphanelerin Kısa Tarihi

Merve Akbaş

Milattan önce 200’lü yıllarda yaşayan tarihçi Li Si, Çin İmparatoru Qin Shi Huang’a sunduğu rapora, “Hizmetkârınız, Ts’in (Qin) hanedanına ait olanlar dışında tüm kitapları yakmasını talep eder.”

Yeni İskenderiye Kütüphanesi

Z

Antikçağda Mısır, Akdeniz’in en önemli medeniyet merkezlerinden biriydi. Büyük İskender’in ölümünden sonra yönetimi ele geçiren Ptolemaios
Babil Kitaplığı

Jorge Luis Borges

İşte bu sanat aracılığıyla 23 harfin çeşitlemelerini tasarlayabileceksin… Melankoli’nin Anatomisi, Bölüm 2, parça II, mem. IV.
Jorge Luis Borges: Sıradışı Vizyona Sahip Kör Kütüphaneci

Noriko Asato

Dünyada geniş bir hayran kitlesi olan Arjantinli yazar Jorge Luis Borges aynı zamanda bir kütüphaneci ve güçlü bir entelektüel özgürlük savunucusuydu.
Rastlantı Olarak Kütüphane

Alberto Manguel

Kütüphane sadece düzen ve karmaşa yeri değildir; aynı zamanda rastlantılar dünyasıdır. Onlara bir raf ve bir numara verildikten sonra bile kitaplar kendi hareketlerini sürdürürler.
İdeal Kütüphane

Alberto Manguel

İDEAL kütüphanenin kapısının üstünde Rabelais’nin düsturunun değiştirilmiş hali yazılıdır: “lysce Que voudra” “Ne istersen oku.” İdeal kütüphane hem sanaldır hem maddi.
Kitap Yerleştirme Sanatı ve Yolları

Georges Perec

Düşünmek, yazmak ve özellikle yayımlamak konusunda direnen bir insanlıkla işi olan bizler için kitaplarımızın çoğalması sorunu, gerçek olan tek sorun haline gelebilir: Çünkü elinde on ya da yirmi, hatta diyelim yüz kitap
Umberto Eco’nun Gözünden Kütüphaneler

Betül Parlak

Başka birçok kimliği ve özelliğinin yanı sıra kitaplara, kütüphanelere, anlatı dünyasının merkezine kütüphaneleri koyan yazarlara tutkusuyla da tanınan Umberto Eco,
Rauf Tunçay Arşivindeki Belgeler Işığında Süheyl Ünver’in Amerikan Kütüphaneleri Deneyimi

Lokman Coşkun

Bir şehre ruh ve değer katan, onu farklı kılan özellikler şehir tahayyülümüzü ne kadar belirliyorsa, o şehrin kimliği o kadar zengindir. Zeytinburnu’nun sürekli zenginleşen kimliğinin temelinde, coğrafyanın ve tarihin armağan ettiği doğal ve kültürel miras var.
Büyükbabam Refik Halid Karay’ın Kütüphanesi

Aslıhan Karay

Bir şehre ruh ve değer katan, onu farklı kılan özellikler şehir tahayyülümüzü ne kadar belirliyorsa, o şehrin kimliği o kadar zengindir. Zeytinburnu’nun sürekli zenginleşen kimliğinin temelinde, coğrafyanın ve tarihin armağan ettiği doğal ve kültürel miras var.
İki Yazar-Okur Portresi

Mehmet Samsakçı

Bir yazarın dünyasına biraz da kitaplarının açtığı kapıdan girilir, girilmelidir. Merhum Prof. Dr. Mehmet Kaplan’ın Valery’den iktibasla çok sık zikrettiği, “Aslan yediklerinden müteşekkildir” önermesi,
Edebiyatçının ‘Eksik’ Kütüphanesi

Mehmet Aycı

Bir edebiyatçı, sağken evini ve kütüphanesini “müze kütüphane” hâline getirse; bu kütüphane o yazarı ne kadar yansıtır?
İz Bırakan Kütüphaneciler

Z

İSTANBUL Üniversitesinde yüksek tahsile başladığımda, hemen her gün Sahaflar Çarşısına giderdim. Kitapların peşinde koşarken, kitap tiryakisi birçok kimseyi de tanıdım. Onlarla ayaküstü sohbet eder, bilgilerinden istifade ederdim.
Mutasavvıf Kütüphaneciler

Mehmed Akif Köseoğlu

İstanbul tekkelerinin tevhidhane, matbah, meşruta gibi kısımlarının yanısıra birçoğunda kütüphane de bulunmaktaydı. Kitaplar bazen birkaç dolapta tutulmakta, bazen de müstakil bir odanın tahsis edilmesi suretiyle oluşturulan kütüphanede hizmete sunulmaktaydı.
Atlı Kadın Kütüphaneciler

Z

Amerika Birleşik Devletleri’nde 1929’da başlayan “büyük buhran”, sarsıcı sosyal ve ekonomik etkilere yol açmıştı. Sanayileşmenin motoru olan bütün sektörler çökmüş, işsizler ve evsizler ordusu oluşmuştu.
Seyyar Deve Kütüphaneleri̇

Z

Seyyar deve kütüphanesi, 1996 yılında Kenya’nın kuzey doğusunda okuryazarlığı geliştirmek için Kenya Millî Kütüphane Servisi tarafından kurulmuştur.
Eşekli Kütüphaneci: Mustafa Güzelgöz

Z

Eşeğinin sırtına yüklediği sandıkla Ürgüp’ün yolu bile olmayan köylerine kitap taşıyan bir kütüphaneciden bahsediyoruz; Mustafa Güzelgöz’den. Nam-ı diğer “Eşekli kütüphaneci”den.
Kütüphane: Varlığı Dert Yokluğu Yara

Hasan Hüseyin Bahadır

Cemil Meriç ailece gittikleri bir akşam gezmesinden eve dönmektedir. Yanlarında öğrencisi Berke Vardar da bulunmaktadır; evin kapısını o açar ve Cemil Meriç’e dönüp kötü haberi verir: “Hoca, senin kitaplar secdede.” Kitapların ağırlığına dayanamayan rafl ar devrilmiştir.

Kitap Meraklıları

Necip Âsım Yazıksız

Eski çağlarda kitap nadir bulunan bir nesne olduğundan bütün mürekkep yalamışlar kitapsever idi. Mısır krallarından biri kütüphanesinin kapısına “ruhî tedavi (rehabilitasyon) deposu/merkezi” tabirini yazdırmıştı.
Kitabistan Mülkünün Sultanı: Ali Emirî Efendi

Ali Birinci

Yakın dönem tarihimizde kitap denince ilk akla gelen isimlerden biri Ali Emirî Efendidir. İsmi kitap sevgisine alem olan Emirî Efendi yazdığı eserlerle, tek başına çıkardığı mecmualarla, kurduğu kütüphane ve Türk irfanına hediye ettiği Divanü Lugati’t-Türk ile daima hatırlanmaktadır.
Özel Koleksiyonlar / S.M. Tevfik

Ekrem Saltık

Osmanlı toplumunda bilinçli bir kitapseverlik ve koleksiyonerliğe karşılık gelen muhibbân-ı kütüp sıfatını hak etmiş isimlerin bazıları, sahip oldukları çoklu dil yeteneği ve uzak coğrafyalara seyahat imkanlarıyla, kitaplara
Özel Koleksiyonlar / Halil Edhem Eldem

Yusuf Turan Günaydın

Türk Tarih Kurumu Kütüphanesine bağışlanmış en kıymetli şahsî kütüphanelerden biri Halil Edhem Eldem’e (1861-1938)1 aittir. Sadece kitapları değil arşivi de buradadır.
Özel Koleksiyonlar / İbnülemin Mahmud Kemal İnal

Dursun Gürlek

İstanbul’daki ilim, irfan, kültür ve musiki mahfi llerinin en önemlilerinden biri, İbnülemin Mahmud Kemal İnal’ın Beyazıt Mercan’daki konağıydı.
Özel Koleksiyonlar / Hakkı Tarık Us

Selahattin Öztürk

Manisa Gördes’te doğan Hakkı Tarık ailesinin Mehmet Âsım ve Hasan Rasim’den sonra üçüncü çocuğudur. Asıl adı İsmail Hakkı olup, ilk ve orta öğrenimini Gördes’te tamamlamış, 1906’da Gördes Belediyesi sandık eminliği ve Evkaf Komisyonu katipliğine başlamıştır.
Özel Koleksiyonlar / Osman Ferit Sağlam

Yusuf Turan Günaydın

Osman Ferit Sağlam’ın (1876-1958) kütüphanesi vasiyeti üzerine 1959’da Türk Tarih Kurumu Kütüphanesine bağışlanmıştır. Kitaplarıyla birlikte zengin fotoğraf arşivi, bazı arşiv belgeleri, sikkeler üzerine basılmamış eserlerinin bulunduğu defterleri de kurumda bulunmaktadır.

Özel Koleksiyonlar / Osman Nuri Ergi

Müslüm Yılmaz

Yakın tarihimizdeki çöküş dönemlerimizden birini yaşamış olan ve kültür hayatımızın kaybolmaması için çalışmalar yaparak derin izler bırakan münevverlerimizden biri de Osman Nuri Ergin’dir (1883-1961).
Özel Koleksiyonlar / Mükrimin Halil Yinanç

Ömer Hakan Özalp

Ord. Prof. Mükrimin Halil Yinanç kitap ve kütüphaneye aşina köklü bir ulema ailesine mensuptur. 1900’de doğan tarihçinin soyu Elbistan’ın eski Türkmen aşiretlerinden birine dayanmaktadır.
Özel Koleksiyonlar / Muhammed b. Tâvît et-Tancî

Yusuf Turan Günaydın

Faslı ilim adamı Tancî (1918- 1974), Kahire Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümüne kaydoldu fakat bir süre sonra Arap Dili Bölümüne geçti ve 1943’te mezun oldu.
Özel Koleksiyonlar / Yılmaz Öztuna

Ahmet Özcan

Yılmaz Öztuna ile diyaloğumuz onun Ankara Dedeman Otelinde perşembe akşamları yaptığı tarih sohbetlerine katılmamla başladı. 

Özel Koleksiyonlar / Halil İnalcık

Z

Tarihçilerin kutbu olarak anılan, dünyaca ünlü bilim adamı Prof. Dr. Halil İnalcık, Türkiye’nin en özel kütüphanelerinden birine sahipti. 2016’da vefat eden İnalcık’ın kitap sevgisinin genç yaşlarda başladığını biliyoruz.
Özel Koleksiyonlar / Semavi Eyice

Z

İstanbul aşığı kültür tarihçisi, Türk ve Bizans sanatları konusunda dünyanın sayılı bilim adamlarından, 2018 yılında kaybettiğimiz Prof. Dr. Semavi Eyice’nin unutulmayacak yönlerinden biri de ender eserleri toplayan bir kitapsever olmasıdır.

Özel Koleksiyonlar / İlber Ortaylı

Z

Dünyada Osmanlı tarihi denildiğinde akıllara gelen en önemli isimlerden İlber Ortaylı’nın birden fazla kütüphanesi var.

Özel Koleksiyonlar / Zafer Toprak

Z

Tarihçi Prof. Dr. Zafer Toprak’ın kütüphanesinin Türkiye’deki en büyük özel kütüphanelerden biri olduğunu söylemek mümkün. Kitapları üç ayrı mekanda bulunuyor. 

Özel Koleksiyonlar / Ali Birinci

Z

Benim kitaplarla tanışma hikayem ilkokul üçüncü sınıfta başladı. Hendek, Balıklı Şeyh köyüne 1957-1958 ders yılında, ilk öğretmenlik mahalli bizim mektep olan genç ve idealist bir öğretmen geldi: 

Canım Kitap

Suut Kemal Yetkin

Issız bir adada yapayalnız yaşamak zorunda kalsanız hangi romanları yanınıza alıp götürürsünüz?” sorusu bir zamanlar Fransa’da anketçilerin pek hoşlandığı bir konuydu.
Özel Koleksiyonlar / Ahmed Nezih Galitekin

Fatih Dalgalı

1945‘te Kocaeli Yukarı Değirmendere’de doğdum. Annem İstanbullu, babam Geyveli. Babamın İstanbul Beşiktaş’ta tramvay durağında saatçi dükkanı varmış. Annem de Beşiktaş’ta oturuyor, birbirlerini sevmişler, evlenmişler
Özel Koleksiyonlar / Celâl Şengör

Munise Şimşek

Tabiata meraklı, 5-6 yaşlarında taş koleksiyonu yapan çocuk, ilkokula başladıktan sonra Jules Verne’in Arzın Merkezine Yolculuk kitabını okuyunca Profesör Lidenbrock’a aşık olur. Denizler Altında Yirmi Bin Fersah ile tabiata tutkusu iyice alevlenir, öğretmeninin hediyesi fen bilgisi ansiklopedisi elinden düşmez.

Özel Koleksiyonlar / Yavuz Argıt

Ahmed Nezih Galitekin

Muhibban-ı kütüb mü mecanin-i kütüb mü desem daha doğru olur bilmiyorum. Yavuz Argıt herhalde iki zümreden de birer nebze hissedardı. Necib Âsım Yazıksız merhum Kitap isimli eserinde kitap tutkunlarını muhibban-ı kütüb (bibliyofil) ve mecanin-i kütüb (bibliyoman) olarak ikiye ayırır.
Özel Koleksiyonlar / Ahmet Kot

Röportaj: Murat D. Çekin

Türkiye’nin sayılı özel kütüphanelerinden birine sahipsiniz ve artık kütüphaneniz kamuya açık hale geliyor.
Özel Koleksiyonlar

Z

Talat Öncü elyazması ve matbu kitap, süreli yayın, harita, kartpostal, fotoğraf, pul, film afişi ve akla gelebilecek her türlü efemerik malzeme barındıran bir özel kütüphane kurmuş ve bibliyografya oluşturmak üzere bir internet sayfası oluşturmuş

Mustafa Vedat Sönmez: Bir Kütüphanecinin Türk Tarih Kurumu Kütüphanesi Hatıraları

Röportaj: Yusuf Turan Günaydın

Meslek hayatınız boyunca çeşitli kütüphanelerde çalıştınız ve 22 yıl hizmet verdiğiniz Türk Tarih Kurumu Kütüphanesinden 2019’da emekli oldunuz. Sizi bu kütüphanenin okuyucu salonunda koştururken görmeyen ziyaretçi olmamıştır sanırım.
Millî Kütüphane Hâtıraları

M. Kayahan Özgül

Hayatım boyunca en çok imrendiğim sanatkârlardan biri Borges oldu. Onun gibi gelişmiş merakları olan birinin Arjantin Millî Kütüphanesini idare etmesine gıbta edip durdum.
Kütüphane Almak, Kütüphane Satmak

Emin Nedret İşli

Sahaflık mesleğine intisap ettikten sonra hem dükkanda hem de fuar ve festivallerde daha çok gençlerden ama genel olarak pek çok kişiden işittiğim bir sorudur: “Bunları nereden buluyorsunuz?”
Seyyar Minyatür Kütüphane

Z

Napoleon Bonaparte’ın ciddi, hevesli hatta zaman zaman tutkulu bir kitap okuru olduğu biliniyor. Henüz genç bir topçu subayı iken bilim ve felsefe konularında okumaya ilgi gösterdiği, Fransız ve İtalyan yazarları takip ettiği tarihi kayıtlarda geçiyor.
Ortaçağda Kitap Hırsızlığıyla Mücadele: Zincir, Sandık ve Lanet

Z

Kitap hırsızlığı ortaçağ kütüphanelerinin bazılarını ilginç bir çözüme ve tedbire itmişti. Özellikle tek nüshalı, büyük, ağır ve kıymetli kitaplar için geliştirilen bu uygulama şöyleydi:

Bir Ceza Olarak Kütüphane

Z

Pandemi sürecinde çokça konuşulan olaylardan biri de Sakarya Valiliğinin maske takmayan şahıslara kitap okuma cezası vermesiydi. 

Sesli Kütüphaneler

Z

İnsanlığın ortak mirası olan kütüphanelerden faydalanmak herkes gibi görme engellilerin de hakkı. Ancak kütüphanelerin kapıları onlara Braille alfabesinin icadından sonra açılmıştır.
Bilgiye Erişimin E-hali: Dijital Kütüphaneler

Selçuk Aydın

Bilgi hizmetleri alanındaki dijitalleşme devrimi, kütüphaneleri bina, koleksiyon, kullanıcı, personel ve hizmetler gibi temel bileşenleri ile değişime zorlamış, böylece farklı formatlarda yapılanmış kütüphaneler hayatımıza girmiştir.
Kütüphane Merdivenleri

Z

Art Institute Chicago’da bulunan bir kütüphane merdiveni 1782 tarihine kayıtlı. Ama bir ihtiyaç ve çözüm olarak kütüphane merdivenlerinin çeşitli tasarımlarla ortaya çıkışı
Kütüphane Küreleri

Zeynep Durukal

Eski kütüphanelerin salonlarda veya masalarında stant/ kaide üzerinde duran küreler vardır. Rafa sığmadıklarından ortadadırlar ama yeteri kadar algılanmazlar.
Kütüphaneler ve Bulaşıcı Hastalıklar

Güssün Güneş

Kitapların ve kütüphanelerin hastalık yayabileceği endişesi eskidir.
Yeşil Kütüphane

Z

Yeşil binaların enerji tüketiminde %24-50, CO2 salınımında %33-39, su tüketiminde %40, atıklarda %70’e varan bir düşüş sağladığı hesaplanıyor.
Yeni Nesil Kütüphaneler

Z

Yeni yüzyıl, birbirine benzemeyen ama ortak özellikleri “tasarım ve işleyişte yenilik” olan yeni kütüphaneleri de birlikte getirdi. Birçok ülkede inşa edilen bu kütüphanelerin ortak özellikleri şöyle özetlenebilir:
Yeni Nesil Kütüphaneler / Lawrence Halk Kütüphanesi

Z

Bir şehre ruh ve değer katan, onu farklı kılan özellikler şehir tahayyülümüzü ne kadar belirliyorsa, o şehrin kimliği o kadar zengindir. Zeytinburnu’nun sürekli zenginleşen kimliğinin temelinde, coğrafyanın ve tarihin armağan ettiği doğal ve kültürel miras var.
Yeni Nesil Kütüphaneler / Queensland Eyalet Kütüphanesi

Z

Queensland Kütüphanesi “kültürel miras kütüphanesi” için iyi bir örnektir. Queensland halkı eyalet tarihine özel bir önem atfettiği için bu mekan halkın ortak hafızasını toplayıp paylaşarak farklı bir kütüphane yaklaşımı oluşturmuş.
Yeni Nesil Kütüphaneler / Brasiliana Kütüphanesi

Z

Modern mimarinin temsilleri arasında anılan Brasiliana Kütüphanesi 2013’te ziyarete açıldığı günden beri sadece kütüphane değil araştırma ve sanat merkezi olarak da faaliyet gösteriyor. Kütüphane yönetimi temel hedefl erini şöyle açıklıyor: F

Yeni Nesil Kütüphaneler / São Paulo Kütüphanesi

Z

Eskiden hapishane olan bina 2010’da kütüphaneye dönüştürülmüştür. Afl alo ve Gasperini Architects’in projesi olan kütüphane aslında kitapçı şeklinde tasarlanmıştır. Cıvıl cıvıl mobilyalarıyla ziyaretçiler için eğlenceli bir mekan hazırlanmış. Kütüphane pek çok okuma alanının yanısıra küçük bir oditoryum da içeriyor.

Yeni Nesil Kütüphaneler / Tianjin Binhai Kütüphanesi

Z

Mimari tasarımıyla dikkat çeken Tianjin Binhai Kütüphanesi 2017’de açılmasından itibaren cazibe merkezi haline geldi. Kırık beyaz rengi ile fütüristik bir görünüme sahip kütüphane salonunun tam merkezinde ışıklı bir küre oditoryumu bulunuyor. 

Yeni Nesil Kütüphaneler / Dokk1 Kütüphanesi

Z

Futurist tasarımıyla dikkat çeken Dokk1 Kütüphanesi, İskandinavya’nın en büyük kütüphanesidir. Schmit Hammer Lassen Architects tarafından tasarlanan Dokk1, 2016‘da IFLA

Yeni Nesil Kütüphaneler / Yeni Almere Kütüphanesi

Z

Hollanda’nın Almere şehrindeki bu yeni halk kütüphanesi dört şubeden oluşuyor: Almere Stad, Almere Haven, Almere Buiten ve Almere Poort. Yaklaşık 210 bin kişiye hizmet eden kütüphane,

Yeni Nesil Kütüphaneler / Kitap Dağı Kütüphanesi

Z

Hollanda’nın Spijkenisse şehri 2012’de ilgi çekici bir kütüphaneye sahip oldu.“Kitap Dağı” olarak adlandırılan bu yeni halk kütüphanesi, piramit şeklindeki dış görünüşüyle geleneksel Hollanda evlerine göndermede bulunuyor. 

Yeni Nesil Kütüphaneler / Birmingham Kütüphanesi

Z

Avrupa’nın en büyük halk kütüphanesi olarak ünlenen Birmingham Üniversitesi, mimari tasarımı ile dikkat çekiyor. Hollandalı Mecanoo stüdyosu tarafından tasarlanan kütüphane, dış cephesindeki içiçe geçen metal 

Yeni Nesil Kütüphaneler / Sir Duncan Rice Kütüphanesi

Z

Aberdeen Üniversitesi bünyesindeki Sir Duncan Rice Kütüphanesi 250 bin kitap ve elyazması koleksiyonuna sahip. 2012 yılında kraliçe II. Elizabeth’in

Yeni Nesil Kütüphaneler / Kanazawa Umi-Mirai Kütüphanesi

Z

Kanazawa şehrinin batı tarafında yer alan Kanazawa Umi-Mirai Kütüphanesi, dış cephesindeki irili ufaklı 6 bin yuvarlak penceresi ve beyaz kutu görünümüyle ABD Fodor’s Travel Guide tarafından “Dünyanın en çarpıcı 20 kütüphanesi” listesine alınmış ve çok sayıda ödül kazanmış.

Yeni Nesil Kütüphaneler / Halifax Halk Kütüphanesi

Z

Halifax Halk Kütüphanesi, Kanada’da ülke çapında 13 halk kütüphanesi zincirinin ilk halkası ve amiral gemisi. Kütüphanenin yanısıra kafeler, oditoryumlar, konser alanları ve toplantı salonlarını içeriyor.

Yeni Nesil Kütüphaneler / Katar Millî Kütüphanesi

Z

Yeni kuşak kütüphanelerin çarpıcı mimari vurguları var. “Yeni bir dünya” iması taşıyan bu yapılar, sadece mimari yenilikler içermiyor, güncellenmiş bir “kültür merkezi” anlayışını da temsil ediyor. 

Yeni Nesil Kütüphaneler / Bodø Halk Kütüphanesi

Z

Pek çok modern kütüphaneye ev sahipliği yapan Norveç’in bir başka görkemli yapısı, aynı zamanda bir kültür merkezi olan Bodø Halk Kütüphanesi. Bünyesinde üç oditoryum ile konser salonu bulunan kompleks yerden tavana kadar camlarla

Yeni Nesil Kütüphaneler / Singapur Millî Kütüphanesi

Z

Singapur Millî Kütüphanesi, ülkenin zengin tarihi mirasına ait belge ve materyallere ev sahipliği yapıyor ve ayrıca dünyadaki en iyi “dijital kütüphane” örneklerinden biri. Bulundurduğu materyallerin tamamı dijitalleştirilmiş durumda ve halkla ücretsiz bir şekilde paylaşılıyor.

Yeni Nesil Kütüphaneler / Wormhole Kütüphanesi

Z

Çin’in güneydoğusundaki Hainan eyaletinin başkenti Haikou’da, Çin Denizinin kıyısında, MAD Architects’in tasarladığı ilginç bir kütüphane inşa ediliyor.

Yeni Nesil Kütüphaneler / Tahran Kitap Bahçesi

Z

Tahran’ın Abbasabad semtinde, kitap okumayı sevdirmek amacıyla içinde kitaba dair birçok unsurun bulunduğu görkemli bir proje yapıldı. Tahran Kitap Bahçesi adı verilen proje 110 bin metrekareden oluşan büyük bir 

Gezici Kütüphaneler

Hüseyin Odabaş

Gezici kütüphane hem belli bir yere bağlı kalmaksızın sürdürülen kütüphane hizmetlerini hem de söz konusu işlevi yerine getirirken kendisinden yararlanılan aracı ifade eden bir terimdir. Yabancı kaynaklarda daha çok ‘bookmobile’, ‘travelling library’ veya ‘mobile library’ olarak ifade edilen gezici kütüphaneler, 

AVM Kütüphaneleri

Ayşe Kasap

Günümüzde AVM’ler sadece tüketim ve alışveriş yapılan mekanlar olmanın ötesine geçmiştir. Teknolojinin internet üzerinden alışverişe sınırsız imkan sağlaması, insanların ekran başından ya da telefonlarıyla alışveriş yapmalarının kolaylaşması,

Geleceğin Kütüphaneleri̇

Z

Teknolojinin geliştiği, internet kullanımının yaygınlaştığı, yapay zeka ve dijital algoritmaların bilgileri düzenlediği günümüzde “kütüphanelerin geleceğinin ne olduğu”, merak edilen bir soru olarak karşımızda duruyor.

Binbir Gece Masallarında Kitap ve Kütüphane Motifi

Mehmet Ali Akkaya

Masal dünyasının kutup yıldızı olan ve Batı dünyasında “Arap Geceleri” olarak da bilinen Binbir Gece Masalları Doğu edebiyatının en meşhur eserlerinden biridir. Bu masallar tek bir ülkeye ya da kültüre ait değildir.

Eco’nun Kütüphane Tasviri

Muhammed Nur Anbarlı

Katil kör bir kütüphanecidir. Cinayet silahı kütüphanede saklanan bir kitap ve cinayet mahalli ise karmaşık bir labirent şeklindeki kütüphanedir. Umberto Eco’nun kült romanı Gülün Adı, “kitap”, “kütüphane”, “kütüphaneci” ve “okur” teması üzerinde konuşmayı hak eden distopik imalar içeriyor.

Kütüphanede Geçen Romanlar

Saliha Kasap

Mekan, insan ontolojisinde kurucu bir yere sahiptir. İnsanoğlu, seçtiği ya da zorunda bırakıldığı mekan ile ‘dünyada’ olur. “Ontolojik açıdan bireyin sosyo-kültürel değerler oluşturmasında

Kütüphaneli Filmler

Celil Civan

Amerikan sinemasında sık sık kütüphane sahnesi görmek mümkün. Sinema tarihinin en ünlü filmi Yurttaş Kane’den (1941) Tiffany’de Kahvaltı’ya (1961), Harry Potter serisinden Yıldızlararası’ndaya (2014) 

Highlights

Z

The discovery of writing had rendered surface materials indispensable. A variety of materials were put to use across times and places such as bones, tree bark or silk cloth, but clay tablets, papyrus and parchment gained prevalence, leading ultimately to the discovery of paper.